کاریکاتور و کاریکاتوریست در ایران

عنوان گفتگو درپالتاک اتاق فرهنگ گفتگو (شنبه 24 تیر1385- 15 جولای 2006 از ساعت 21:00 به وقت اروپای مرکزی 22:30 به وقت تهران)

ردپای مافیا بر کاریکاتور ایران

  
    مسعود ماهینی


کاریکاتور , ساده ترین و عینی ترین بیان هنری است که دربردارنده ی یک تحرک , یک چالش , یک تکلیف و اغلب حتی یک تحمیل شدیدو بی پرده ترین زبان جهانی می باشد که بدون نیاز به ترجمه با نگاهی باطنی به چالش های امروزین جامعه و انسان که سعی نموده است به سمت هرچه عریان تر کردن بیان خود حرکت کند – تا شاید بتوان از آن به عنوان یکی از شاخص های آزادی بیان نام برد – می پردازد.

کاریکاتور می کوشد با تعهد در یک تصویر ثابت (تطبیق) یا کمیک با برداشتن ماسک از یک چهره یا یک رویداد , واقعیت اصلی را مشخص نماید.
واژه ی کاریکاتور چیزی نیست جز همان اقتباس از یک واژه ی ایتالیایی به معنای اغراق و مبالغه که کاریکاتور نام گرفت.
واژه ای که از بدو تولدش در قرن نوزدهم در جهانی آکنده از تخیل سیال زاده شده و دنیایی آمیخته با رویاها و کابوس ها یی که برگرفته از واقعیت های بیرونی بوده, شکل گرفته است.
در واقع آغاز پیدایش وجودی آن در جهانی بوده است که پیوسته در حال دگرگونی بوده و بدین اعتبار سوژه ها و موضوعات مورد استفاده کاریکاتوریست ها به تناسب این تغییرات دگرگون گردیده است.
 

*****

... نمونه ی بارز این امر را در ایران می توان از سال های 76 به بعد مورد بررسی قرار داد. زمانیکه که کاریکاتوریست ها آنقدر هیجان زده و احساسی با این مقوله ی حساس هنری برخورد کردند که در بعضی موارد با اغراق های نابجا , بدون شناخت کافی و سنجش مواضع از بیان واقعی موضوع باز ماندند.

کسانی که به یکباره خود را در جایگاهی که در تصورشان هم نمی گنجید , با تکنیک های اجرایی ضعیف و ویرانگر از موقعیت خود استفاده کرده و بعضن سوء استفاده کرده و با منحصر بفرد قرار دادن تکنیک اجرایی و بیان ضعیف سوژه ها و تزریق این مهم که فضای کاریکاتور به این سمت تغییر مکان داده و روشی ناب است , پا به پای جهانیان - که اینها خود مستند می باشد – با ارائه ی کارهای نامفهوم و بدترکیب آن را کاریکاتور پیشتاز و روشنفکرمآبانه ارزیابی کرده که در ذهن هرکسی نگنجد و بار مفهومی آن سردر لایه های زیرین جامعه دارد .
این گروه کبک وار خود را به تیراژ 200 تا 500 هزارتایی روزنامه ها تحمیل کردند و چون دربرابر خود کسی را نمی دیدند , مخاطب را زیر تیغ توهین قرار دادند.

بی شک کارکردهای این دوستان به همانگونه که عصر سفرهای طولانی و پرمخاطره و ماجراجویانه با کشتی های بادبانی به بایگانی تاریخ سپرده شد, سرنوشتی چنین خواهند داشت و این مهر ننگ را بر پیشانیشان به یادگار خواهند گذاشت ...
 

 بخشی از کارهای مسعود ماهینی

«توجه»:: هر گونه استفاده از کاریکاتورها بدون ذکر نام کاریکاتوریست(مسعود ماهینی) و سایت فرهنگ گفتگو

( www.farhanggoftego.com ) مجاز نمیباشد